Վահան Տերյան. բանաստեղծություններ

ԳԱՐՈՒՆ

Գարունը այնքա՛ն ծաղիկ է վառել,
Գարունը այնպե՛ս պայծառ է կրկին.
— Ուզում եմ մեկին քնքշորեն սիրել,
Ուզում եմ անուշ փայփայել մեկին։

Այնպե՛ս գգվող է երեկոն անափ,
Ծաղիկներն այնպես նազով են փակվում.
— Շուրջըս վառված է մի անուշ տագնապ,
Մի նոր հուզում է սիրտըս մրրկում…

Անտես զանգերի կարկաչն եմ լսում,
Ւմ բացված սրտում հնչում է մի երգ.
—Կարծես թե մեկը ինձ է երազում,
Կարծես կանչում է ինձ մի քնքուշ ձեռք…

Հայտնություն
Գարնան անուշ աղմուկով,
Գարնան երգով դու եկար.
Փայլով, փառքով ու շուքով,
Խնդությունով խելագար….
Սիրտըս անուշ խոցեցիր
Արևավառ քո սրով,
Սև օրերըս այրեցիր
Գեղեցկությամբ ու սիրով։
Սիրտըս լիքն էր մութ մեգով,
Սիրտըս թույլ էր ու տկար,—
Գարնան անուշ աղմուկով,
Գարնան երգով դու եկար…

I do/work/like etc. (present simple)

1.Write these verbs +-s or-es.

  1. She reads
    2. He thinks.
    3. It flies.
    4. He dances.
    5. She has.
    6. It finishes.

2.Complete the sentences about the people in the pictures. Use these verbs.

  1. He plays the piano.
    2. They live in a very big house.
    3. She eats a lot of fruit.
    4. They play tennis.
    5. They go to the cinema a lot.
    6. He sleeps eight hours a night.

3.Complete the sentencesUse these verbs.

  1. Margaret speaks four languages.
    2. In Britain the banks usually open at 9.30 in the morning.
    3. The city Museum close at 5o’clock in the evening.
    4. Tina is a teacher. She teaches mathematics to young children.
    5. My job is very interesting. I meet lot of people.
    6. Peter washs his hair twice a week.
    7. Food is expensive. It costs they lot of many.
    8. Shoes are expensive. They cost lot of many.
    9. Water boils at 100 degrees Celsius.
    10. Julia and I are good friends. I like her and she likes me.

4.Write sentences from these words. Put the verb in the right from arrive or arrives.

  1. Sue always arrives early.
    2. I often play basketball.
    3. Margaret usually works hard.
    4. Jenny always wears nice clothes.
    5. We usually have dinner at 7.30.
    6. Tim never watches television.
    7. Children usually like chocolate.
    8. Julia always enjoies parties.

5.Write sentences about yourself. Use always/never/often/spmetimes/usually.
I often read in bed.-Sometimes I read in bed.
I usually get up before 7 o’clock.-I never get up before 7 o’clock.
I usually go to work school by bus-I never go to work school by bus.
Sometimes she drink coffee.-She usually drink coffee

Ուժ:Տիեզերական ձգողության ուժ:Ծանրության ուժ: հարցեր

1.Ի՞նչ է բնութագրում ուժը:
 Ուժը բնութագրում է մարմինների փոխազդեցության քանաքական չափը:

2.Ո՞ր ուժն է կոչվում 1նյուտոն(1Ն):
1 նյուտոնն այն ուժն է, որի ազդեցությամբ 1կգ զանգվածով մարմինը 1 վարկյանում իր արագությունը փոխում է 1 մ/վ:

3.Ինչպիսի՞ մեծություն է ուժը:
Ուժը ունի ուղղություն եւ այն վեկտորական մեծություն է: 

4.Ո՞ր ֆիզիկական  մեծություններն են վեկտորական,և որոնք՝սկալյար
Այն մեծությունները, որոնք ունեն ուղղություն, կոչվում են վեկտորական, իսկ այն մեծությունները, որոնք ունեն միայն թվային արժեք, կոչվում են սկալյար մեծություններ:

5.Ուժի ազդեցության արդյունքը ի՞նչ մեծություններից է կախված
Ուժի ազդեցության արդյունքը մի շարք մեծություններից է կախված՝ արագությունից, տիեզերական ձգողության ուժից եւ այլն:

6.Ո՞ր մարմիններն են փոխազդում տիեզերական փոխազդեցության ուժերով
Տիեզերքում գտնվող բոլոր մարմինները փոխազդում են տիեզերական փոխազդեցության ուժով: Լուսնի փոխազդեցության հետեւանքով տեղի են ունենում մակընթացություններ եւ տեղատվություն, Մոլորակներն են Արեգակի շուրջը պտտվում նրա ձգողության հետեւանքով:

7.Ինչի՞ց է կախված տիեզերական  ձգողության ուժը
Մարմինների միջեւ հեռավորությունից է կախված ձգողության ուժը: 

8.Ի՞նչ բանաձևով է որոշվում ծանրության ուժը
Fծ = m/g
Fծ – ծանրության ուժ
m – զանգված

Լուծել հետևյալ խնդիրնեը
1.Որքան է 2տ զանգվածով փղի վրա ազդող ծանրության ուժը:
m = 2 տ
g = 9,8 Ն/կգ
_______
Fծ – ?
_______
2 տ = 2000 կգ
Fծ = 2000 կգ · 9,8 Ն/կգ = 19600 Ն

3.Հաշվել ջրի զանգվածը,եթե նրա վրա ազդող ծանրության ուժը 90Ն է:
Fծ = 90 Ն
g = 9,8 Ն/կգ
_______
m – ?
_______
m = 90 Ն : 9,8 Ն/կգ



ՀՀ ջերմաէներգետիկան

ՀՀ տարածքն աչքի է ընկնում լեռնային երկրներին բնորոշ անհամաչափ ջրագրական ցանցով: Գետերը Հարավային Կովկասի խոշոր գետերի՝ Կուրի և Արաքսի վտակներն են: Այդ գետերի ջրհավաք ավազանների ջրբաժան գիծը ՀՀ տարածքը բաժանում է երկու անհավասար մասերի՝ Արաքսի՝ 22,56 հզ. կմ2 (տարածքի 76 %-ը), և Կուրի՝ 7,2 հզ. կմ2 (24 %-ը), ավազանների միջև: ՀՀ-ում հաշվվում են 9479 գետ ու գետակ՝ 23 հզ. կմ ընդհանուր երկարությամբ. ամենամեծն ու ջրառատը սահմանային Արաքս գետն է, գետերից 379-ը ունեն մինչև 100 կմ երկարություն, իսկ 6-ը (Ախուրյան, Դեբեդ, Որոտան, Հրազդան, Աղստև, Արփա)՝ 100 կմ-ից ավելի: Գետերը հիմնականում սկիզբ են առնում բարձր լեռներից, որի պատճառով էլ ունեն մեծ անկում, հոսքի մեծ արագություն, առաջացնում են սահանքներ ու ջրվեժներ (Շաքիի, Ջերմուկի, Թռչկանի), նավարկելի չեն, սակայն ունեն մեծ ջրաէներգետիկ պաշարներ:

ՀՀ ջրագրական առանձնահատկություններից է տարբեր ծագման՝ տեկտոնաարգելափակման (Սևանա), սառցադաշտային (Քարի, Ակնա, Սև, Ղազանի), արգելափակման (Պարզ, Գոշ), խառնարանային (Աժդահակ, Արմաղան) լճերի առատությունը. բոլորը քաղցրահամ են:

Գարնանային ձնհալքի ու անձրևային ջրերը կուտակելու և գետերի հոսքը կարգավորելու նպատակով հանրապետությունում կառուցվել են մի քանի տասնյակ արհեստական լճեր՝ ջրամբարներ, որոնք կուտակում են ավելի քան 1,1 մլն կմ3 ոռոգման ջուր: Առավել խոշորներն են Ախուրյանի, Սպանդարյան, Արփի լճի, Ապարանի, Տոլորսի, Ազատի, Կեչուտի և այլ ջրամբարներ:

Վառելիքաէներգետիկ արդյունբերություն

Image result for Վառելիքաէներգետիկ արդյունբերություն

Դասի հղում։

Պրեզենտացիա

1․ Քարտեզի վրա նշել նավթ, գազ և ածուխ արդյունահանող առաջատար երկրները: 

2․ Ի՞նչ դեր ունի վառելիքաէներգետիկ արդյունաբերությունը տնտեսության զարգացման գործում:
Մարդկային քաղաքակրթության զարգացման ողջ ընթացքը կապված է էներգիայի տարբեր աղբյուրների եւ տեսակների յուրացման ու օգտագործման հետ։ Այդ ճյուղնարդյունաբերության բոլոր ենթաճյուղերին, տրանսպորտին, գյուղատնտեսությանը եւ սպասարկ-ման ոլորտին մատակարարում է էլեկտրաէներգիա եւ վառելիք, քիմիական արդյունաբերությանը` հումք:

3․ Որո՞նք են վառելիքաէներգետիկ արդյունաբերության զարգացման նախադրյալները: 
Ոլորտի զարգացման համար  նոր ճյուղեր են ի հայտ եկել: Քանի որ նավթը և գազը վերջանում են, ուշադրությունն ուղղված է վերականգնվող և արևային էներգիայի վրա:
Գազ, ածուխը, տուֆը, նավթը, փայտանյութը

4․ Ուրվագծային քարտեզի վրա նշե՜լ էլեկտրաէներգիայի արտադրությամբ հարուստ երկրները։