- Բացատրեք հետևյալ տողերրը՝
Եվ ժամանակից առաջ են ընկնում,
Դրա համար էլ չեն ներում նրանց:
Այն մարդիկ, ովքեր մտածում են առաջ ժամանակից, այսինքն՝ ունեն նոր, տարբեր կամ առաջադեմ գաղափարներ, հաճախ չեն հասկացվում ուրիշների կողմից։ Նրանք կարծես «առաջ են ընկնում» իրենց ժամանակից՝ իրենց մտքերով ու գործերով լինելով ավելի զարգացած, քան շրջապատը։ Բայց քանի որ հասարակությունը դեռ պատրաստ չէ այդ նոր մտքերին, մարդիկ հաճախ չեն ընդունում նրանց, քննադատում են կամ նույնիսկ դատապարտում։ Այդ պատճառով է ասվում՝ «դրա համար էլ չեն ներում նրանց»․ այսինքն՝ նրանց չեն հասկանում և չեն ընդունում, որովհետև նրանք տարբերվում են ընդհանուրից ու մտածում են ավելի առաջ։
2. Ո՞վ է ծերուկը, ո՞վ է պատանին, և ո՞վ է վայրենին, ինչ տեղեկություն կարո՞ղ ես տալ նրանց մասին։
Սերում են նրանք և ա՛յն վայրենուց,
Որ էլ չէ՜ր կարող ապրել քարայրում:
Սերում են նրանք և ա՛յն ծերուկից,
Որ նախընտրում էր քնել տակառում:
Սերում են նրանք և ա՛յն պատանուց,
Որ սիրահարվեց իր իսկ պատկերին:
Վայրենին խորհրդանշում է մարդկության ամենահին փուլը՝ այն ժամանակները, երբ մարդը ապրում էր քարայրներում և դեռ քաղաքակրթություն չուներ։ Տողում ասվում է, որ նա «այլևս չէր կարող ապրել քարայրում», այսինքն՝ մարդը սկսեց զարգանալ, դուրս գալ վայրենի վիճակից և դառնալ քաղաքակիրթ։
Ծերուկը խորհրդանշում է կյանքի վերջի փուլը՝ փորձառու, բայց արդեն հոգնած մարդուն, որը նույնիսկ տարօրինակ կամ անսովոր վարք է ունենում (օրինակ՝ «նախընտրում էր քնել տակառում»)։ Սա ցույց է տալիս, որ մարդը ծերության մեջ կարող է դառնալ առանձնացված, երբեմն նաև հասարակությունից հեռացած։
Պատանին խորհրդանշում է երիտասարդությունը՝ ինքն իրեն փնտրելու, սիրահարվելու, երազելու փուլը։ «Սիրահարվեց իր իսկ պատկերին» նշանակում է, որ նա այնքան ինքնասիրահարված էր կամ ինքն իրենով հիացած, որ կարծես սիրահարվում էր սեփական արտացոլանքին (նման է Նարցիսի առասպելին)։
3.Ո՞ւմ և ինչի՞ մասին է Սևակի այս բանաստեղծությունը։
Այս բանաստեղծությունը Պարույր Սևակը գրել է մարդու և մարդկության մասին։ Նա ցույց է տալիս, թե ինչպես է մարդը զարգացել և ինչ փուլերով է անցնում կյանքում։ Բանաստեղծության մեջ խոսվում է երեք խորհրդանշական կերպարի մասին՝ վայրենի, պատանի և ծերուկ։ Վայրենին ներկայացնում է մարդկության ամենահին փուլը, երբ մարդիկ ապրում էին քարայրներում։ Պատանին խորհրդանշում է երիտասարդ մարդուն, ով սիրահարվում է, երազում է և ինքն իրենով է հիացած։ Ծերուկը ներկայացնում է կյանքի վերջի փուլը՝ փորձառու և կյանքի մեծ ճանապարհ անցած մարդուն։ Սևակը ուզում է ասել, որ բոլոր մարդիկ, անկախ տարիքից կամ ժամանակից, կապված են նույն աղբյուրին և մարդկությանը։ Մարդը փոխվում է, բայց նրա էությունը մնում է նույնը։
4. Ո՞ր հատվածն է քեզ դուր գալիս, ինչո՞ւ։
Ինձ հատկապես դուր է գալիս այս միտքը․ «Եվ ժամանակից առաջ են ընկնում, դրա համար էլ չեն ներում նրանց»։ Այս հատվածը ինձ դուր է գալիս, որովհետև շատ ճիշտ է նկարագրում այն մարդկանց, ովքեր ունեն նոր գաղափարներ և մտածում են ավելի առաջ, քան իրենց ժամանակը։ Հաճախ այդպիսի մարդկանց չեն հասկանում, նույնիսկ քննադատում են, որովհետև հասարակությունը միշտ չէ, որ պատրաստ է նորին ու փոփոխություններին։ Այս տողերը նաև մտածելու տեղ են տալիս․ երբեմն այն, ինչ այսօր անընդունելի է թվում, վաղը կարող է դառնալ սովորական և ճիշտ։
5. Բանաստեղծությունը սովորել անգիր, հարցնելու եմ երեքշաբթի։
Էլեն Շահվերդյան 