Որո՞նք են գյուղատնտեսության զարգացման նախադրյալները: Գյուղատնտեսության զարգացման նախադրյալներն են՝ կլիման, աշխարագրական դիրքը, ջրի ու ցամաքի համադրությունը:
Ի՞նչով է գյուղատնտեսությունը տարբերվում տնտեսության այլ ճյուղերից: Գյուղատնտեսության արտադրությունը բնական է: Իսկ մյուս ճյուղերը ոչ:
Ի՞նչ կապ ունի գյուղատնտեսությունը արդյունաբերության այլ ճյուղերի հետ, բերել օրինակներ: Գյուղատնտեսությունը մեծ կապ ունի տնտեսության ուրիշ ճյուղերի հետ: Արդյունաբերության հետ կապված է նրանով, որ արդյուաբերությունը վերարտադրում է գյուղատնտեսության արտադրանքը: Օրինակ՝ գյուղատնտեսությունը արտադրում է փայտ, իսկ արդյունաբերությունը այդ փայտից պատրաստում է կահույք:
Ի՞նչով են իրարից տարբերվում գյուղատնտեսության զարգացման ինտենսիվ և էքստենսիվ ուղղությունները, բերել օրինակներ: Ինտենսիվ ուղղությունը զարգացնում է աշխատանքի որակը, իսկ էքստենսիը՝ քանակը: Օրինակ՝ հավը երկու օրում ածում է մի ձու, բայց պետք է ձվերի քանակը շատացնել: Կարելի է մի հավ էլ ձեռք բերել, կամ այդ հավին ավելի լավ խնամել: Ուրիշ հավ ձեռք բերեկը էքստենսիվ ուղղությունն է, իսկ լավ խնամելը՝ ինտենսիվ:
Ներկայացնել Հայաստանի Հանրապետության գյուղատնտեսության նշանակության առանձնահատկությունները։
First of all, Mother is a word which fills everyone with emotions. A Mother is certainly the most important human being in everyone’s life. Mother’s Love for her child certainly cannot be compared with anything. Her level of forgiveness is unmatchable. A Mother is capable of forgiving any wrongdoing. Mother is the most important woman in everyone’s life. A mother sacrifices her happiness for her child. No one else can care for their kids the way a Mother does. A Mother is great and does not need anyone like me explaining that. This essay on Mother is a small attempt to discover the greatness of a mother.
Importance of a Mother
First of all, Mothers are highly responsible women. They certainly play a very important role in the upbringing of a child. Most noteworthy, Mothers play a huge role in determining a child’s attitude. Whether a child will be good or evil in the future depends upon the Mother. The moral values taught by Mother probably play a huge role. Individuals often remember their Mother’s values until old age. Hence, the Mother is responsible for the well-being of society. The future of society in a large way is the result of a Mother’s teaching.
Mothers share a deep connection with their children. This connection certainly cannot be matched by anyone else. Even fathers fail to establish that type of understanding. The origins of this connection happen from infancy. Most noteworthy, a Mother can understand her infant child without communication. This certainly develops a strong emotional connection between a mother and child. This bond seems to carry into adult life. A Mother, it seems like, can always tell when we are feeling hungry.
Mothers also are the emotional backbone of the family. They support everyone’s feeling in a family. Family members can certainly tell their emotions to Mothers without worry. An individual can share almost any secret with Mother. This is because Mothers have a huge level of trust with their family. Furthermore, Mothers have an extremely forgiving nature. Hence, even wrongdoing can be shared with a Mother.
First of all, Mothers are precious gifts from God. Without mothers, life would certainly be dark and gloomy. Therefore, it is our duty to help and support our Mothers. One important way to do that is to help in chores. Individuals must try to do more household work. This would certainly reduce the burden of Mothers. Hence, this will also improve her health. Another way of supporting Mothers is to speak words of affirmation.
Most noteworthy, a Mother’s heart is made of gold. A few words of acknowledgment would fill her heart with happiness. There are probably several ways of doing so. One way is to praise the meal cooked by her. Above all, such acknowledgment should come on a regular basis.
A Mother is a gem in everyone’s life. She is the ultimate source of happiness for a child. Her contributions are certainly too great to imagine. Above all, her love is pure and innocent. To find a Mother who does not love is probably an impossible task.
The leopard in Armenia The Southeast Asia region is home to many endangered species, but the most endangered is the Southeast Asian (also called the Caucasian or Persian) leopard. Currently, leopard conservation is an environmental issue not only for Armenia, but for the entire ecoregion. It is included in the Red Book of the Republic of Armenia and the Red List of the Russian Academy of Sciences.
The leopard in Armenia There are only 500-600 East Asian leopards in the world. Almost two decades ago in Hayasat, there were almost no traces of the leopard due to poachers who reached even the mountainous regions in pursuit of these wary animals. And only since 2006, leopards have been observed in Armenia, and according to WWF-Armenia, 7 leopards were registered in the three southern marzes of the country: Ararat, Vayots Dzor and Syunik. According to literary sources, earlier it was also observed in the north of the country.
In Armenia, leopards did not make up a large number. In 2007, two males lived, but since the males like to change their place of residence frequently, they left. Leopards were not seen near us until 2013. Specialists associate the appearance of leopards in our country over the last few years with the increase in the number of Bezoar goats in Armenia. Leopards enter the territory of Armenia from Turkey and Iran.
The Caucasian leopard in Armenia Leopard in Armenia / Photo by FPWC
The origin of the name of the leopard In ancient times, the leopard was considered as a hybrid of a lion and a leopard, which is reflected in the English name of the leopard, where the word Leopard comes from the ancient Greek words λέων (leōn, lion) and πάρδος (pardos, male leopard). The current name of the species (Panthere pardus) comes from the Greek word πάνθηρ (pánthēr). Which suggests that it is derived from the words παν «pan» («all») and θηρ («animal»). However, the version of the Indian word «pandarab» which means «white-yellowish, pale» is more likely.
Description: The leopard is a very flexible animal, it has a stretched, muscular, slender body, the length of which can reach 126-183 cm, and the length of the tail — 94-116 cm. The weight of an adult male sometimes reaches up to 90 kg. Females are usually smaller than males. The leopard’s back is yellow or yellowish-red with a grayish tint, with rose-shaped black spots. Leopards with completely black fur are also found (on the island of Java). They have short and round ears. The legs are relatively short and strong, the paws are wide and with sharp claws, thanks to which they climb trees well. They have sharp eyesight, good hearing, but a poorly developed sense of smell.
Leopard Leopard
Leopard tracks A leopard leaves many marks in its wake, including dents and scratches. With these burrows, we can even make judgments about viability and the condition of the habitat. Burrows are left mainly by adult males, rarely by females, which mark neighboring trails more often during the breeding season. Unlike tracks, leopard burrows stay on the ground longer. There are fewer scratches on trees that require more experience and attention and knowledge of the terrain to find. The width of the track of an adult male individual is 8.0-9.5 cm, the width of the female is 6.0-7.5 cm, the track of the cub is 5.5-6.5 cm.
Distribution and habitat The East Asian leopard is widespread in some regions of Asia, particularly in Iran, Eastern Turkey, Turkmenistan, Afghanistan, and Azerbaijan. Lives in dry mountain steppes, dry sparse forests, mountain, subalpine and alpine meadows of southern slopes. Leopards are very careful in choosing their habitat, for which the most comfortable habitat is juniper forests with rocky roofs, deep canyons and rocky slopes. They make their nests in hollows of thick trees, in rock crevices, in caves, and sometimes in old nests of scrub hogs. The territory of an adult male individual can reach up to 30 thousand. hectare, female — 10 thousand. hectare. It feeds on mouse-like rodents, rabbits, wild boars, goats, deer, as well as carrion and fish. Being a strong and agile animal, it hunts by ambushing.
Breeding Leopard mating in Armenia takes place in the winter months, from the end of December to the beginning of February. Cubs are born in April, with two, sometimes four, cubs. Cubs are fed milk for three (sometimes 6–8) months. At five months, cubs can hunt small animals, and a one-year-old cub already has the size of an adult female and can lead an independent life. Leopard is a cautious animal, it camouflages well. It is extremely difficult to see this animal in the wild. The leopard has been living in captivity for 21 years. The leopard is one of the symbols of Armenia. It is found in ancient sculptures and paintings as a symbol of wisdom and power.
Զայրույթից նա գունատ դարձավ: Զարյութից նա գունատվեց։ Տերևները սկսել են դեղին դառնալ: Տերևները սկսել են դեղնել։ Նրանք միմյանց հանդեպ ջերմ են դարձել; Նրանք միմյանց հանդեպ ջերմացել են։ Այդ պատմությունից էլ առաջ եկավ անվանումը: Այդ պատմությունից էլ առաջացավ անվանումը։ Լույսը բացվեց, և նոր օր սկսվեց: Լուսացավ, և նոր օր սկսվեց։ Ուշ եկար, հյուրերն արդեն գնացել են: Ուշացար, հյուրերն արդեն գնացել են։ Նա իր փայտիկով քար դարձրեց քաղաքը: Նա իր փայտիկով քարեցրեց քաղաքը։
3.Գրիր -ել և -ալ վերջավորությամբ հինգական բայ: Գրել Կարդալ Պարել Ուրախանալ գրկել խաղալ սիրել առաջանալ ապշել զայրանալ
4.Գրիր տրված բայերի դեմքը, ժամանակը, թիվը:
Երգում էի- առաջին դեմք, անցյալ ժամանակ, եզակի թիվ նկարեց-երրորդ դեմք, անցյալ ժամանակ, եզակի թիվ։ կսովորես-երկրորդ դեմք, ապառնի ժամանակ, եզակի թիվ։ գրեցինք-առաջին դեմք, անցյալ ժամանակ, հոգնակի թիվ։ գնալու են-երրորդ դեմք, ապառնի ժամանակ, հոգնակի թիվ։ վազել ենք-առաջին դեմք, անցյալ ժամանակ, հոգնակի թիվ։ կռվեցին-երրորդ դեմք, անցյալ ժամանակ, հոգնակի թիվ։ հավատում եմ-առաջին դեմք, ներկա ժամանակ, եզակի թիվ։ կփայլեն-երրորդ դեմք, ապառնի ժամանակ, հոգնակի թիվ։ տխրեցիր-երկրոդ դեմք, անցյալ ժամանակ, եզակի թիվ։
Բայի ժամանակաձևերը
5.Պատմությունը դարձրո՛ւ ներկա ժամանակով:
Մեր կապիկը մի աֆրիկացուց եմ ձեռք բերում, որը վառ անհատականությամբ ու յուրահատուկ հումորով օժտված մի էակ է: Ամեն օր նրան դուրս ենք տանում ու կապում ծառին: Առաջին երկու օրը խելոք նստում է տան մուտքի մոտ, ու նրա կողքով չընդհատվող հոանքով անցնում են որսորդները, մեզ սննդամթերք բերող պառավ կանայք, խումբ-խումբ վազում են խխունջներ ու միջատներ բերող փոքրիկ տղաներ: Մենք ենթադրում ենք, որ այդ անդադար շարժումը կզվարճացնի ու կհետաքրքրի կապիկին: Այդպես էլ եղավ: Նա շատ շուտ գլխի ընկավ, որ պարանի երկարությունն իրեն թույլ է տալիս թաքնվել բակի դռնակի մոտ, և օգտվեց դրանից: Հենց որ ոչինչ չկասկածող մի աֆրիկացի բակ էր մտնում, կապիկն իսկույն դուրս է ցատկում դարանից ու բռնում խեղճի ոտքը: Հետն էլ այնքան սոսկալի ճղճղոց է գցում, որին նույնիսկ ամենապինդ նյարդերն ունեցող մարդը չի դիմանում:
6. Փակագծերում տրված ժամանակաձևերից տեքստին համապատասխանող ձևն ընտրի՛ր և գրի՛ր կետերի փոխարեն:
Բարձր կրունկներով կոշիկներն առաջին անգամ երևացել են ուշ միջնադարյան Փարիզում: Բայց կինն իր կրունկներն ինչո՞ւ….(պիտի պահի, պիտի պահեր) բարձր ու մարմնի ծանրությունը ոտքի թաթերի վրա…(պիտի դնի, պիտի դներ): Պատճառն այն էր, որ այն ժամանակ Փարիզի փողոցները սալահատակված (չեն,չէին), և մարդիկ մի մայթից մյուսն անցնելու ժամանակ….(խրվում էին, խրվեցին, խրվել են, խրվել էին) ցեխի մեջ: Եվ ահա մի հնարագետ կոշկակար, որն իր համար…(հնարեց, հնարել է, հնարել էր) բարձր կրունկները, որոշեց մյուսների կոշիկներն էլ այդպես կարել:
7. Փակագծերում տրված ժամանակաձևերից տեքստին համապատասխանող ձևն ընտրի՛ր և գրի՛ր կետերի փոխարեն:
ա) Աշխարհի մեծածավալ հին գրքերից մեկը հայերեն «Մշո ճառընտիր» գիրքն է, որ … (պատրաստեցին, պատրաստել են, պատրաստել էին) արջառի ու երինջի կաշվից: Դա յոթանասունհինգ սանտիմետր լայնություն … (ունի, ուներ) և մոտ երեսուներկու կիլոգրամ…(կշռում է, կշռում էր, կշռել է): Հայ գյուղացինրը մեծ գումարով փրկագնեցին ձեռագիրը, երբ սելջուկները դա… (հափշտակել են, հափշտակում էին, հափշտակել էին): բ) Միայն դինոզավրերն ու մյուս նախապատմական կենդանիները կարող էին տեսնել հայտնի ամենահին երկնաքարի անկումը, որովհետև երեք հարյուր միլիոն տարի առաջ, երբ դա…(ընկավ, ընկել է, ընկնում էր, ընկել էր), միայն նրանք …( թափառել են, թափառել էին, թափառեցին, թափառում էին) ծառանման պտերների հսկա անտառներում:
Լյարդի ծծան, ծծող որդերի ներկայացուցիչ։ Մարմինը տերևանման է, 3-4 սմ երկարությամբ։ Մարմնի առջևում գտնվում է բերանը, որով վերցնում է սննդանյութերը, նույն բացվածքով հեռացվում են սննդի չմարսված մասերը։ Բերանի եզրերը հաստացած են և առջևում են բերանային ծծանը։ Փորի կողմում գտնվում է փորային ծծանը, որով կպչում է տիրոջ օրգանիզմին։
Լյարդի ծծանը ապրում է եղջերավոր անասունների և մարդկանց լյարդում ու լեղապարկում։ Նա քայքայում է լյարդի բջիջները։ Ունի կենսական 2 փուլ՝ սեռական և անսեռ։ Փոխում է տերերին։ Միջանկյալ տեր․ (օր․ լճախխունջ) թրթուրային փուլի զարգացում։ Հիմնական տեր․ մարդ, խոշոր և մանր եղջերավոր կենդանիներ, սեռահասում վիճակ։ Լյարդի ծծանը ապրում է տարբեր օրգանիզմների մեջ: Այնտ տեղափոխվում է օրգանիզմից օրգանիզմ: Նրա մշտական տերը այն օրգանիզմն է, որի մեջ նա ապրում է: Լյարդի ծծանները ծնում են իրենց զագերին բարակ թաղանթով գնդի մեջ, որը պայթում է, երբ հասունանում է: Հետո զագերը դուրս են գալիս օրգանիզմից հասունանում են և իրենց փոքրիկ պոչիկի շնորհիվ շարժվելով գնում են խոտերի վրա և հետո մի ուրիրշ օրգանիզմ ուտում է խոտը և լյարդի ծծանը ընկնում է օրգանիզմի մեջ և այդ օրգանիզմը դառնում է իր մշտական տերը:
Տափակ որդերը հանդիսանում են իսկական բազմաբջիջ օրգանիզմներ:
Տափակ որդերը հանդիպում են ծովերում, քաղցրահամ ջրերում, հողում, իսկ որոշ տեսակներ անցել են մակաբուծային ապրելակերպի և տեղակայվում են մարդկանց ու կենդանիների տարբեր օրգան-համակարգերում:
Տափակ որդերին բնորոշ են ոչ միայն իսկական կենդանական հյուսվածքներ, այլ նաև իսկական օրգաններ: Տափակ որդերից սկսած կենդանիների թագավորությունում կյանքի կազմավորումը կարելի է արդեն դիտարկել նաև օրգան — համակարգերի մակարդակով: Նույն գործառույթը կատարող օրգանները սկսում են միավորվել ընդհանուր օրգան — համակարգերում:
Այս կենդանի օրգանիզմները իրենց անվանումը ստացել են այն բանի համար, որ նրանց մարմինը տափակ է մեջքափորային ուղղությամբ և հաճախ ունենում է թիթեղիկի կամ ժապավենի տեսք:
Ի տարբերություն աղեխորշավորների` նրանց մարմինը կազմված է 3 շերտից՝ էկտոդերմից, էնտոդերմից, իսկ մեզոգլեայի փոխարեն արտաքին և ներքին շերտերի միջև գտնվում է միջին շերտը՝ մեզոդերմը: Եթե էկտոդերմից զարգանում են հիմնականում մարմնի ծածկութային օրգանները, իսկ էնտոդերմից ներքին՝ մարսողական խողովակը, ապա մեզոդերմը ունի այլ նշանակություն:
Մեզոդերմից հիմնականում զարգանում են կենդանիների մնացյալ օրգանները և օրգան — համակարգերը, որոնք զբաղեցնում են օրգանիզմի ներքին տարածությունը:
Դրանով է պայմանավորված այն հանգամանքը, որ.
Մեզոդերմի դրսևորումը տափակ որդերի մոտ նրանց բարձրացրել է զարգացվածության ավելի բարձր մակարդակի, քան աղեխորշավորները:
Տափակ որդերն արդեն ունեն մարմնի երկկողմ համաչափություն: Դա նշանակում է, որ նրանց մարմնի աջ և ձախ կեսերը միմյանց հետ նույնական են:
Մարմնի երկկողմ համաչափության առաջացումը կապված է ակտիվ տեղաշարժի հետ:
Տափակ որդերի մարմինը պատված է մաշկամկանային պարկով, որի ներսում ազատ խոռոչ կամ տարածություն գոյություն չունի: Տափակ որդերի օրգանների միջև եղած տարածությունը մաշկամկանային պարկում լցված է բջջային կառուցվածք չունեցող հյուսվածքով՝ պարենքիմով:
Տափակ որդերին բնորոշ են հետևյալ օրգան — համակարգերը՝
մարսողական,
արտազատական,
նյարդային,
սեռական:
Տափակ որդերը հերմաֆրոդիտ օրգանիզմներ են, այսինքն՝ նույն առանձնյակն ունի և՛ արական, և՛ իգական սեռական օրգաններ:
Տափակ որդերի տիպին է պատկանում 15.000-ից ավելի տեսակ, որոնք միավորված են երեք դասերում՝
Թարթիչավոր որդերը հիմնականում ազատ ապրող օրգանիզմներ են, որոնք սնվում են պարզագույն նախակենդանիներով, մոծակների թրթուրներով և այլնով: Նրանց մարմինը պատված է թարթիչներով, որտեղից էլ ստացել են իրենց անվանումը:
Թարթիչավոր որդերը միակն են տափակ որդերի կազմում, որոնք ունեն բնորոշ մարսողական համակարգ: Թարթիչավոր որդերն օժտված են նաև մարմնի վնասված մասերը վերականգնելու՝ ռեգեներացիայի ակտիվ ընդունակությամբ:
Օրինակ՝ նրանց մարմնի 1/100 -ական մասից կարող է վերականգնվել և ձևավորվել ամբողջական օրգանիզմ:
Թարթիչավոր որդերից ամենատարածվածը կաթնային կամ սպիտակ պլանարիան է:
Սպիտակ պլանարիայի կառուցվածքի հիման վրա էլ կծանոթանանք տափակ որդերի կազմավորվածության առանձնահատկություններին:
1)Բերե՛ք հեղուկ եւ պինդ մետաղական պարզ նյութերի օրինակներ: Պինդ-երկաթ, այլումնին։ Հեղուկ-սնդիկ, գալիում։
2)Բերե՛ք գազային, հեղուկ եւ պինդ ոչ մետաղական պարզ նյութերի օրինակներ: Պինդ — բոր, ածխածին, ծծումբ։ Հեղուկ — բրոմ։ Գազային — ազոտ, քլոր, թթվածին:
3)Հետեւյալ մեծություններից որո՞նք են բնութագրում ա) քիմիական տարրը-ատոմի զանգված, ատոմի կառուցվածք, ատոմային համարը։ բ) պարզ նյութը-հոտը, հալման և եռման ջերմաստիճանները, կարծրությունը, գույնը, խտությունը։
4. Քիմիական տարրերի հատկությունների տեսանկյունից պարզաբանե՛ք՝ ո՞ր հատկություններով են իրար նման եւ որո՞վ տարբեր տրված տարրերի զույգերը. ա. H, Li, H-ջրածին, ոչ մետաղ գազ Li-Լիթիում, մետաղ պինդ
բ. O, N, Օ-թթվածին, ոչ մետաղ, գազ N-ազոտ, գազ, ոչ մետաղ
գ. Be, Mg, Be-Բերիլում, մետաղ, պինդ Mg-Մագնեզիում, մետաղ, պինդ
դ. Al, Zn Al-Ալյումին, մետաղ, պինդ Z-Ցինկ, մետաղ, պինդ
5. Հիմնականում ո՞ր տարրերից է կազմված Երկրի կեղեւը: Երկրի կեղևը հիմնականում կազմված է 9 տարրից։ Կեղևի զանգվածի մոտ 50%-ը կազմում է թթվածին(O) տարրը, 25%-ը սիլիցիումը(Si), 7%-ը` ալյումինը(Al), երկաթը(Fe)` 5%: Նատրիումի, կալիումի և ջրածնի պարունակությունը եկրի կեղևում գրեթե նույնն է։
6. Ո՞ր տարրերն են հանդիպում բնության մեջ ազատ վիճակում: Բնության մեջ ազատ վիճակում, այսինքն՝ պարզ նյութի ձևով հանդիպում են ազոտը և թթվածինը՝ օդում, ծծումբը, պղինձը, արծաթը, ոսկին և էլի մի քանի ուրիշ տարրեր՝ հանքանյութերում։
7)Քանի՞ տարր կա պարբերական աղյուսակում ներկա պահին․ ա)102 բ)115 գ)118
8)Ո՞ր թվականին է առաջին անգամ հրապարակվել պարբերական աղյուսակը: Ա)1909 բ)1970 գ)1869
9)Այս տարրն անվանում են «կյանքի և մահվան տարր» Ա)տիտան բ) ազոտ գ) ծծումբ
10)Ինչպե՞ս է կոչվում այն գազը, որն ապահովում է այրումը: Ա) ջրածին բ)քլոր գ) թթվածին
Էլեն Շահվերդյան 
